TIP LABORATUVARLARINDA DENETİM VE KALİTE KONTROLÜNE YAKLAŞIMIMIZ

Ülkemizde, tıp laboratuvarlarında denetimin zayıf olduğu, asgari kalite kontrol kurallarının genelde yetersiz olduğu, hemen herkes tarafından kabullenilmektedir.

Gerek Avrupa Birliği ülkelerinde, gerekse de sosyo-ekonomik düzeyi Türkiye'den daha geride olan birtakım gelişmekte olan ülkelerde bile, ulusal düzeyde laboratuvarlararası kalite kontrolleri sürdürülmektedir.

Sağlık alanında yapılan yatırımların küçümsenemeyeceği ülkemizde, laboratuvarlararası düzenli kalite kontrollerinin yapılamaması ve somut verilerle laboratuvar test sonuçlarının izlenememesi büyük bir eksikliktir. Geç kalınmış bu durumun sorumluluğu, tüm sağlık yöneticileri ve laboratuvar uzmanlarınca da kabul edilmelidir.

Artık bu konuda da adım atmak zorundayız.

Denetim ve kalite kontrolüyle ilgili yapılabilecekler:

• Ülkemizde, büyük veya küçük tüm sağlık birimlerinde yapılan laboratuvar tetkikleri, kalite kontrolüne tabi olmalıdır. Kalite kontrolü, belirli asgari testler için zorunlu olmalı, yılda en az 3 kez yapılarak, kuruluşlar denetim altında tutulmalıdır.

• Kalite kontrol zorunluluğu tüm kuruluşlar için eşit olarak uygulanmalı, özel veya kamu kuruluşu ayrımı yapılmamalıdır. Tüm kuruluşlar için tek bir standart geçerli olmalıdır.

• Her birimde yapılan laboratuvar testlerinin, mutlaka sorumluluğunu üstlenecek bir laboratuvar uzmanı olmalı, testler uzman denetimi ve sorumluluğunda olmalıdır.

• Laboratuvarlarda kullanılan malzemelerin de asgari standardının olması gereklidir. Kitler CE onaylı olmalı, özellikle kan grupları, hepatitler, HIV 1+2 gibi yüksek riskli testlerde bu prensipler tavizsiz uygulanmalıdır.

• Hangi testlerin, zorunlu kalite tabi olacağı belirlenmelidir. TıpLab olarak, bu konuda çalışma yapmaya hazırız.

• Zorunlu kalite kontrolü ile, akreditasyon birbirine karıştırılmamalıdır. Türkiye'nin şu andaki gereksinimi, tüm laboratuvarları ilgilendiren, asgari özelliklerde bir zorunlu kalite kontrolüdür. Çünkü bu durum binlerce birimi ilgilendirdiği için, sağlık sisteminin genelini etkileyecek ve kalitenin artmasını sağlayacaktır.
  Akreditasyon ise, gönüllü bir işlemdir ve sınırlı sayıda laboratuvar bu konuya ilgi gösterecektir. Dolayısıyla, tüm laboratuvarlara uygulanamaz. Kendisini daha iyi ve farklı hale getirmek isteyen laboratuvarların ilgileneceği bir konu olacaktır.

• Laboratuvarlararası zorunlu kalite kontrolü, Sağlık Bakanlığı ile, uzmanlık derneklerinin işbirliğinde yürütülmelidir. TıpLab olarak, bu konuda da yardımcı olmaya hazırız.