LABORATUVAR TETKİKLERİNDEN FARK ALMA KONUSU
Bu konu da, sürekli tartışılan ve spekülasyona neden olan konulardan birisidir.
Açık ve net olarak ifade etmek gerekir ki, laboratuvar testlerinin birim fiyatları bu şekilde sürdüğü takdirde, özel kuruluşların fark almadan laboratuvar tetkiklerini yapabilmesi ve yaşamlarını sürdürebilmesi mümkün değildir. Çünkü belirlenen test birim fiyatları, bırakınız işletme ve personel giderlerini karşılamayı, kit ve cihaz giderlerini bile karşılamaktan uzaktır.
Özel ve kamu kuruluşları arasında, kamusal destekler yönünden de belirgin eşitsizlikler ve farklar bulunmaktadır. Çeşitli özel hastanelerin ve işletmelerin gider durumuna bakıldığında, % 60 civarında giderin hekim ve personel giderleri olduğu görülmektedir. Bu gider, kamu kuruluşlarında genel bütçeden devlet tarafından karşılanmaktadır. Bunun dışında kamu kuruluşları, vergi, kira, elektrik, su gibi çeşitli konularda da ayrıcalıklardan yararlanmaktadırlar. Sonuç olarak, özel kuruluşlarda giderlerin neredeyse % 70 – 80’ini oluşturan bölüm, kamu kuruluşlarında devlet ve genel bütçe tarafından karşılanmaktadır.
Finansal destek yönünden, arada büyük bir eşitsizlik söz konusudur.
Bu durumda, özel kuruluşlar kamu kuruluşlarıyla nasıl yarışabilir ? Nasıl fark almadan açıklarını kapatabilir ve varlığını sürdürebilir ?
Özel kuruluşların, laboratuvar tetkiklerinden fark almadan tetkikleri yapabilmesinin tek bir koşulu vardır. O da, finansal destklerin kamu kuruluşlarıyla aynı hale getirilmesi. Yani, çalışanların ücretlerinin genel bütçeden ödenmesi, vergi ayrıcalıkları getirilmesi, kira, elektrik, su gibi konularda destek verilmesi. Eğer bunlar sağlanırsa, özel kuruluşlar da laboratuvar tetkiklerinden fark almadan hizmeti yürütebilirler.
Sorunun temeli, eşit koşulların sağlanmasında yatmaktadır. Bu koşullar sağlanmadığı takdirde, özel kuruluşların, laboratuvar tetkiklerinden fark almadan, mevcut eşitsizliklerin doğurduğu açıkları kapatmaları mümkün değildir ve belirli oranlarda fark almaları kaçınılmaz görünmektedir.
Kuşkusuz laboratuvar testlerini fark almadan yapan bazı kuruluşların olması ve fark ödeme gücü olmayan vatandaşlar için de bir seçeneği nbulunması gereklidir. Şu an için bunu sürdürebilecek kuruluşlar, çoğunluk giderleri devlet tarafından karşılanan kamu kuruluşları olabilir. İşletme giderlerini düşük tutmayı başarabilen özel kuruluşlar da fark almadan laboratuvar tetkiklerini yapabilirler. Ancak bu durum, özel kuruluşlar yönünden zor görünmektedir.
Önemli olan, yasakçı birzihniyetle zor kullanılmamasıdır. Bu durumun boyutu ve gerekçeleri ekonomiktir. Ekonomi, emir ile yönlendirilemez. Yönlendirilmeye çalışılırsa da patlak verir ve başarısız olunur.
Fark alma konusunda, kuruluşlar özgür bırakılmalıdır. Bırakalım vatandaş istediğini seçsin. Kimse zorla fark almıyor. Vatandaş ister fark alana tetkikini, yaptırır, isterse de hiç fark almayana yaptırır. Tamamiyle onların özgür iradelerine bırakalım.